ویگورات | مسیر شما به سوی سودآوری در بازارهای دیجیتال
بازار ارزهای دیجیتال در سالهای اخیر تنها به معاملات و انتقال داراییها محدود نمانده و فناوری بلاکچین وارد حوزههای مختلفی از زندگی دیجیتال شده است. یکی از مفاهیم جدیدی که توجه زیادی در اکوسیستم Web3 و کریپتو به خود جلب کرده، DePIN یا Decentralized Physical Infrastructure Networks است.
DePIN به شبکههای زیرساخت فیزیکی غیرمتمرکز گفته میشود که با استفاده از بلاکچین، امکان ایجاد و مدیریت زیرساختهای واقعی مانند ذخیرهسازی، اینترنت، پردازش داده و شبکههای ارتباطی را بدون وابستگی کامل به شرکتهای متمرکز فراهم میکنند.
در سیستمهای سنتی، زیرساختهای دیجیتال معمولاً توسط شرکتهای بزرگ فناوری کنترل میشوند. برای مثال، خدمات ابری، فضای ذخیرهسازی و شبکههای ارتباطی اغلب در اختیار تعداد محدودی از شرکتها قرار دارند. DePIN تلاش میکند این مدل را تغییر دهد و با استفاده از مشارکت کاربران، یک شبکه گستردهتر و غیرمتمرکز ایجاد کند.
در این مدل، افراد میتوانند منابع خود مانند فضای ذخیرهسازی، قدرت پردازشی یا تجهیزات سختافزاری را در اختیار شبکه قرار دهند و در مقابل، پاداش دریافت کنند. به همین دلیل، DePIN ترکیبی از فناوری بلاکچین، اقتصاد توکنی و زیرساختهای فیزیکی محسوب میشود.
DePIN چیست؟
DePIN یک مدل جدید برای ساخت و مدیریت زیرساختهای فیزیکی است که به جای تکیه بر یک شرکت یا سازمان مرکزی، از مجموعهای از کاربران و مشارکتکنندگان در سراسر شبکه استفاده میکند.
در یک شبکه DePIN، تجهیزات فیزیکی مانند سرورها، دستگاههای ذخیرهسازی یا تجهیزات ارتباطی توسط افراد مختلف تأمین میشوند. فعالیت این تجهیزات توسط فناوری بلاکچین ثبت شده و کاربران بر اساس میزان مشارکت خود پاداش دریافت میکنند.
برای درک سادهتر، تصور کنید به جای اینکه یک شرکت بزرگ تمام سرورها و تجهیزات یک شبکه را در اختیار داشته باشد، هزاران کاربر در سراسر جهان بخشی از منابع خود را در اختیار آن شبکه قرار دهند. بلاکچین نیز وظیفه مدیریت، ثبت تراکنشها و ایجاد اعتماد بین کاربران را بر عهده خواهد داشت.
هدف اصلی DePIN این است که زیرساختها را از حالت کاملاً متمرکز خارج کند و امکان ایجاد شبکههایی را فراهم کند که توسط جامعه کاربران توسعه و مدیریت میشوند.
چرا DePIN به وجود آمد؟
یکی از دلایل اصلی شکلگیری DePIN، مشکلات موجود در سیستمهای متمرکز سنتی است. بسیاری از خدمات دیجیتال امروزی توسط تعداد محدودی از شرکتها کنترل میشوند و این موضوع میتواند چالشهایی مانند هزینه بالا، وابستگی زیاد و محدودیت دسترسی ایجاد کند.
برای مثال، در سیستمهای ذخیرهسازی سنتی، کاربران معمولاً اطلاعات خود را روی سرورهای شرکتهای بزرگ ذخیره میکنند. این موضوع باعث میشود کنترل اصلی زیرساخت در اختیار یک مجموعه محدود باشد.
DePIN تلاش میکند با توزیع منابع میان کاربران مختلف، وابستگی به مراکز کنترل بزرگ را کاهش دهد. در این مدل، قدرت شبکه از مجموع مشارکت افراد مختلف ایجاد میشود.
از مهمترین دلایل رشد DePIN میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- افزایش نیاز به زیرساختهای دیجیتال قدرتمند
- رشد فناوری Web3 و برنامههای غیرمتمرکز
- نیاز به کاهش وابستگی به شرکتهای بزرگ فناوری
- استفاده بهتر از منابع بلااستفاده کاربران
- ایجاد مدلهای اقتصادی جدید بر پایه توکنها
تفاوت زیرساختهای سنتی و DePIN
تفاوت اصلی میان زیرساختهای سنتی و DePIN در نحوه مالکیت، مدیریت و مشارکت کاربران است.در زیرساختهای سنتی، معمولاً یک شرکت یا سازمان مشخص مسئول ایجاد، مدیریت و نگهداری تجهیزات است. کاربران تنها مصرفکننده خدمات هستند و نقش مستقیمی در توسعه شبکه ندارند.
اما در مدل DePIN، کاربران میتوانند علاوه بر استفاده از خدمات، بخشی از زیرساخت شبکه را نیز تأمین کنند. این مشارکت باعث میشود قدرت شبکه میان افراد مختلف توزیع شود.
نقش بلاکچین در توسعه DePIN
بلاکچین بخش اصلی ساختار DePIN محسوب میشود، زیرا امکان ایجاد اعتماد و مدیریت غیرمتمرکز را فراهم میکند.در شبکههای DePIN، بلاکچین وظایفی مانند ثبت فعالیت کاربران، مدیریت پرداختها، توزیع پاداشها و ایجاد شفافیت در عملکرد شبکه را انجام میدهد.
بدون وجود بلاکچین، مدیریت هزاران یا میلیونها مشارکتکننده در یک شبکه غیرمتمرکز بسیار دشوار خواهد بود. فناوری بلاکچین باعث میشود کاربران بتوانند بدون نیاز به اعتماد مستقیم به یک سازمان مرکزی، در شبکه مشارکت کنند.
همچنین استفاده از توکنها در DePIN باعث ایجاد انگیزه اقتصادی برای کاربران میشود. افرادی که منابع خود را در اختیار شبکه قرار میدهند، میتوانند در ازای مشارکت خود پاداش دریافت کنند و همین موضوع به رشد اکوسیستم کمک میکند.
DePIN چگونه کار میکند؟
شبکههای DePIN با ترکیب فناوری بلاکچین، تجهیزات فیزیکی و مشارکت کاربران فعالیت میکنند. برخلاف زیرساختهای سنتی که تمام تجهیزات و منابع توسط یک شرکت مدیریت میشوند، در DePIN منابع میان تعداد زیادی از کاربران توزیع میشوند.
در این مدل، افراد یا شرکتها میتوانند بخشی از منابع فیزیکی خود مانند فضای ذخیرهسازی، قدرت پردازشی، تجهیزات ارتباطی یا سایر امکانات سختافزاری را در اختیار شبکه قرار دهند. شبکه نیز با استفاده از بلاکچین، میزان مشارکت هر فرد را بررسی کرده و بر اساس فعالیت انجامشده به آنها پاداش میدهد.
به زبان ساده، DePIN یک سیستم همکاری جمعی ایجاد میکند که در آن کاربران هم ارائهدهنده زیرساخت هستند و هم میتوانند از خدمات شبکه استفاده کنند.
نقش کاربران در شبکههای DePIN
یکی از مهمترین ویژگیهای DePIN، نقش فعال کاربران در ساخت و توسعه شبکه است. در سیستمهای سنتی، کاربران معمولاً تنها مصرفکننده خدمات هستند، اما در DePIN میتوانند بخشی از زیرساخت مورد نیاز شبکه را تأمین کنند.
برای مثال، فردی که فضای ذخیرهسازی اضافی در اختیار دارد میتواند آن را به یک شبکه ذخیرهسازی غیرمتمرکز اختصاص دهد و در مقابل، توکن یا پاداش دریافت کند.
مشارکت کاربران در شبکههای DePIN معمولاً شامل موارد زیر است:
- تأمین منابع سختافزاری مانند سرور یا فضای ذخیرهسازی
- ارائه قدرت پردازشی برای انجام محاسبات
- مشارکت در توسعه و گسترش شبکه
- استفاده از خدمات ایجادشده توسط سایر کاربران
این مدل باعث میشود رشد شبکه تنها به سرمایهگذاری یک شرکت بزرگ وابسته نباشد و کاربران مختلف بتوانند در توسعه زیرساخت نقش داشته باشند.
مدل اقتصادی DePIN چگونه کار میکند؟
یکی از بخشهای مهم شبکههای DePIN، مدل اقتصادی مبتنی بر توکن است. در این مدل، توکنها بهعنوان ابزار ایجاد انگیزه برای مشارکت کاربران استفاده میشوند.
زمانی که یک کاربر منابع خود را در اختیار شبکه قرار میدهد، فعالیت او توسط سیستم بررسی شده و بر اساس میزان مشارکت، پاداش دریافت میکند. این پاداش معمولاً به شکل توکن اختصاصی همان پروژه پرداخت میشود.
مدل اقتصادی DePIN باعث ایجاد یک چرخه همکاری میان کاربران و شبکه میشود:
- کاربران منابع فیزیکی خود را در اختیار شبکه قرار میدهند.
- شبکه از این منابع برای ارائه خدمات استفاده میکند.
- کاربران در ازای مشارکت خود پاداش دریافت میکنند.
- افزایش تعداد مشارکتکنندگان باعث تقویت شبکه میشود.
این مدل اقتصادی باعث میشود کاربران انگیزه بیشتری برای تأمین زیرساخت داشته باشند و شبکه بتواند بدون نیاز به مدیریت متمرکز رشد کند.
انواع شبکههای DePIN
DePIN تنها به یک حوزه خاص محدود نمیشود و میتواند در بخشهای مختلف زیرساختی مورد استفاده قرار گیرد. هر پروژه DePIN تلاش میکند یکی از نیازهای واقعی دنیای دیجیتال را به شکل غیرمتمرکز حل کند.
شبکههای ذخیرهسازی غیرمتمرکز
یکی از مهمترین کاربردهای DePIN، ایجاد شبکههای ذخیرهسازی غیرمتمرکز است.
در این مدل، کاربران فضای ذخیرهسازی اضافی خود را در اختیار شبکه قرار میدهند و دیگر کاربران میتوانند از این فضا برای ذخیره اطلاعات استفاده کنند.
هدف این شبکهها کاهش وابستگی به شرکتهای بزرگ ذخیرهسازی ابری و ایجاد یک سیستم توزیعشده برای نگهداری دادهها است.
از نمونههای شناختهشده این حوزه میتوان به Filecoin و Arweave اشاره کرد.
شبکههای پردازشی و محاسباتی
با افزایش استفاده از هوش مصنوعی و برنامههای سنگین، نیاز به قدرت پردازشی بیشتر شده است. شبکههای DePIN در این حوزه تلاش میکنند منابع پردازشی بلااستفاده کاربران را جمعآوری کرده و در اختیار افراد یا پروژههای دیگر قرار دهند.این مدل میتواند هزینه دسترسی به قدرت پردازشی را کاهش دهد و جایگزینی برای برخی خدمات متمرکز محاسباتی باشد.
یکی از پروژههای شناختهشده در این حوزه، Render Network است که از قدرت پردازشی کاربران برای پردازشهای گرافیکی استفاده میکند.
شبکههای ارتباطی غیرمتمرکز
برخی پروژههای DePIN روی ایجاد شبکههای ارتباطی غیرمتمرکز تمرکز دارند.در این مدل، کاربران میتوانند با فراهم کردن تجهیزات ارتباطی، به توسعه یک شبکه گسترده کمک کنند. این نوع شبکهها میتوانند در مناطقی که دسترسی به زیرساختهای ارتباطی محدود است، کاربرد زیادی داشته باشند.
شبکههای انرژی غیرمتمرکز
یکی دیگر از کاربردهای DePIN، مدیریت و توزیع غیرمتمرکز منابع انرژی است.در این مدل، کاربران میتوانند منابع تولید انرژی مانند پنلهای خورشیدی را به یک شبکه متصل کنند و از طریق آن، انرژی تولیدشده را مدیریت یا مبادله کنند.
این حوزه میتواند نقش مهمی در توسعه سیستمهای انرژی هوشمند و پایدار داشته باشد.
مزایای DePIN و کاربردهای واقعی آن در دنیای دیجیتال
شبکههای DePIN تنها یک مفهوم جدید در دنیای بلاکچین نیستند، بلکه تلاش میکنند مشکلات واقعی مربوط به زیرساختهای دیجیتال را حل کنند. این فناوری با ترکیب بلاکچین، تجهیزات فیزیکی و مشارکت کاربران، مدل جدیدی برای ایجاد و مدیریت زیرساختها ارائه میدهد.
برخلاف سیستمهای سنتی که معمولاً توسط چند شرکت بزرگ کنترل میشوند، DePIN تلاش میکند قدرت را میان کاربران مختلف توزیع کند. همین موضوع باعث شده است این فناوری به یکی از موضوعات مهم در اکوسیستم Web3 تبدیل شود.
مزایای استفاده از DePIN
کاهش وابستگی به شرکتهای متمرکز
یکی از مهمترین مزایای DePIN، کاهش وابستگی به شرکتهای بزرگ فناوری است.
در بسیاری از خدمات دیجیتال مانند ذخیرهسازی ابری، پردازش داده و شبکههای ارتباطی، بخش زیادی از زیرساختها در اختیار تعداد محدودی از شرکتها قرار دارد. این موضوع میتواند باعث ایجاد محدودیت، افزایش هزینهها یا کاهش کنترل کاربران شود.DePIN با استفاده از منابع توزیعشده کاربران، تلاش میکند یک ساختار جایگزین ایجاد کند که وابستگی کمتری به مراکز متمرکز داشته باشد.
استفاده بهتر از منابع بلااستفاده
بسیاری از افراد و شرکتها دارای منابع سختافزاری هستند که همیشه بهصورت کامل استفاده نمیشوند.
برای مثال، فضای ذخیرهسازی اضافی، قدرت پردازشی کامپیوترها یا تجهیزات ارتباطی میتوانند در شبکههای DePIN مورد استفاده قرار گیرند.این مدل باعث میشود منابعی که قبلاً بدون استفاده بودند، به بخشی از یک زیرساخت بزرگتر تبدیل شوند و ارزش اقتصادی ایجاد کنند.
ایجاد فرصت درآمدی برای کاربران
یکی از ویژگیهای جذاب DePIN، امکان کسب درآمد برای مشارکتکنندگان است.
در این شبکهها، کاربرانی که منابع خود را در اختیار شبکه قرار میدهند، معمولاً در قالب توکن پاداش دریافت میکنند.این مدل باعث میشود افراد انگیزه بیشتری برای مشارکت داشته باشند و شبکه نیز بتواند سریعتر رشد کند.
افزایش مقیاسپذیری زیرساختها
با افزایش تعداد کاربران و رشد فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، نیاز به زیرساختهای قدرتمند بیشتر شده است.DePIN میتواند با استفاده از منابع پراکنده در سراسر جهان، ظرفیت بیشتری برای ارائه خدمات ایجاد کند.
به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان معتقدند شبکههای DePIN میتوانند در آینده نقش مهمی در توسعه خدمات دیجیتال داشته باشند.
کاربردهای واقعی DePIN
DePIN تنها یک مفهوم تئوری نیست و در بخشهای مختلف فناوری کاربردهای واقعی پیدا کرده است.
ذخیرهسازی غیرمتمرکز دادهها
یکی از مهمترین کاربردهای DePIN، ذخیرهسازی اطلاعات به شکل غیرمتمرکز است.در این مدل، به جای ذخیره تمام دادهها در سرورهای یک شرکت، اطلاعات میان تعداد زیادی از مشارکتکنندگان توزیع میشود.
این روش میتواند باعث افزایش مقاومت شبکه در برابر خرابی، کاهش وابستگی به شرکتهای متمرکز و ایجاد روشهای جدید برای مدیریت دادهها شود.
پروژههایی مانند Filecoin و Arweave نمونههایی از این حوزه هستند.
پردازش ابری و هوش مصنوعی
رشد هوش مصنوعی باعث افزایش شدید نیاز به قدرت پردازشی شده است. اگر با پروژههای مبتنی بر هوش مصنوعی در بازار ارزهای دیجیتال آشنا نیستید، میتوانید مقاله AI Coin چیست؟ را نیز مطالعه کنید.
این مدل میتواند راهکاری برای دسترسی ارزانتر به پردازندهها و کارتهای گرافیک قدرتمند باشد.
پروژههایی مانند Render Network در این حوزه فعالیت میکنند و از توان پردازشی توزیعشده برای انجام پردازشهای گرافیکی استفاده میکنند.
اینترنت و ارتباطات غیرمتمرکز
یکی دیگر از کاربردهای DePIN، ایجاد شبکههای ارتباطی غیرمتمرکز است.در این مدل، کاربران میتوانند با نصب تجهیزات ارتباطی، بخشی از یک شبکه گستردهتر شوند و در ازای مشارکت خود پاداش دریافت کنند.
این نوع شبکهها میتوانند در مناطقی که دسترسی به زیرساختهای ارتباطی محدود است، کاربرد زیادی داشته باشند.پروژه Helium یکی از نمونههای شناختهشده در این حوزه است.
زیرساختهای انرژی هوشمند
DePIN میتواند در حوزه انرژی نیز کاربرد داشته باشد.در این مدل، منابع تولید انرژی مانند پنلهای خورشیدی یا تجهیزات ذخیره انرژی میتوانند به یک شبکه غیرمتمرکز متصل شوند.
این موضوع میتواند به ایجاد سیستمهای انرژی هوشمند کمک کند که در آن کاربران امکان مدیریت، اشتراکگذاری یا معامله منابع انرژی خود را داشته باشند.
چالشها و محدودیتهای DePIN
با وجود تمام مزایا و فرصتهایی که DePIN برای آینده زیرساختهای دیجیتال ایجاد میکند، این فناوری هنوز در مراحل ابتدایی توسعه خود قرار دارد و با چالشهای مختلفی روبهرو است.شبکههای DePIN برای اینکه بتوانند با زیرساختهای سنتی رقابت کنند، باید مشکلاتی مانند پیچیدگی فنی، جذب کاربران، امنیت تجهیزات، هزینههای اولیه و مسائل قانونی را حل کنند.
شناخت این محدودیتها اهمیت زیادی دارد، زیرا نشان میدهد DePIN علاوه بر فرصتهای بزرگ، نیازمند توسعه و بهبود مداوم است.
پیچیدگی فنی بالا
یکی از مهمترین چالشهای DePIN، پیچیدگی بالای ساخت و مدیریت این شبکهها است.یک شبکه DePIN باید چندین بخش مختلف مانند بلاکچین، قراردادهای هوشمند، تجهیزات فیزیکی، نرمافزارهای مدیریت شبکه و سیستمهای پاداشدهی را بهصورت هماهنگ در کنار یکدیگر قرار دهد.
این هماهنگی برخلاف پروژههای صرفاً نرمافزاری، نیازمند مدیریت همزمان بخشهای دیجیتال و فیزیکی است. کوچکترین مشکل در هر بخش میتواند روی عملکرد کل شبکه تأثیر بگذارد.همچنین برای کاربران عادی، مشارکت در برخی پروژههای DePIN ممکن است ساده نباشد؛ زیرا راهاندازی تجهیزات، اتصال به شبکه و مدیریت منابع نیازمند دانش فنی یا آموزش اولیه است.
نیاز به پذیرش گسترده کاربران
یکی از عوامل اصلی موفقیت شبکههای DePIN، تعداد کاربران و مشارکتکنندگان فعال در شبکه است.برخلاف سیستمهای متمرکز که یک شرکت بزرگ مسئول تأمین زیرساخت است، DePIN برای رشد به هزاران یا حتی میلیونها کاربر نیاز دارد که منابع خود را در اختیار شبکه قرار دهند.
اگر تعداد مشارکتکنندگان کافی نباشد، شبکه نمیتواند خدمات پایدار و رقابتی ارائه دهد. برای مثال، یک شبکه ذخیرهسازی غیرمتمرکز زمانی ارزشمند خواهد بود که تعداد زیادی کاربر فضای ذخیرهسازی خود را ارائه کنند.
به همین دلیل، ایجاد انگیزه مناسب برای کاربران و طراحی مدل اقتصادی قدرتمند، یکی از مهمترین عوامل موفقیت پروژههای DePIN محسوب میشود.
هزینه اولیه تجهیزات و راهاندازی
برخی پروژههای DePIN برای مشارکت کاربران نیازمند تهیه تجهیزات فیزیکی هستند.برای مثال، ممکن است یک شبکه ارتباطی غیرمتمرکز به دستگاههای مخصوص، یا یک شبکه پردازشی به سختافزار قدرتمند نیاز داشته باشد.این هزینه اولیه میتواند برای برخی کاربران یک مانع جدی ایجاد کند و باعث شود تعداد مشارکتکنندگان کاهش پیدا کند.
البته برخی پروژهها تلاش میکنند با کاهش نیاز به تجهیزات تخصصی یا استفاده از سختافزارهای موجود کاربران، این مشکل را کاهش دهند.
مشکلات امنیتی در بخش فیزیکی شبکه
یکی از تفاوتهای مهم DePIN با پروژههای معمول بلاکچینی این است که علاوه بر بخش نرمافزاری، دارای اجزای فیزیکی نیز هستند.در یک شبکه کاملاً دیجیتال، امنیت بیشتر به کدها، قراردادهای هوشمند و پروتکل شبکه مربوط میشود؛ اما در DePIN عواملی مانند خرابی دستگاهها، دستکاری تجهیزات یا مشکلات نگهداری نیز اهمیت پیدا میکنند.
برای مثال، اگر یک کاربر تجهیزات ذخیرهسازی خود را به شبکه اختصاص دهد اما عملکرد واقعی آن کمتر از مقدار اعلامشده باشد، شبکه باید بتواند این موضوع را تشخیص دهد.به همین دلیل، پروژههای DePIN نیازمند سیستمهای نظارتی دقیق برای بررسی عملکرد مشارکتکنندگان هستند.
مشکلات مقیاسپذیری شبکه
با افزایش تعداد کاربران و دستگاههای متصل به شبکه، مدیریت حجم بالای اطلاعات و تراکنشها میتواند به یک چالش تبدیل شود.شبکههای DePIN باید بتوانند تعداد زیادی فعالیت را ثبت، بررسی و پردازش کنند؛ بدون اینکه سرعت شبکه کاهش پیدا کند یا هزینهها افزایش یابد.
این موضوع مخصوصاً برای پروژههایی که با میلیونها دستگاه فیزیکی سروکار دارند اهمیت بیشتری دارد.استفاده از راهکارهای مقیاسپذیری بلاکچین، لایه دومها و فناوریهای جدید میتواند به حل این مشکل کمک کند.
جمع بندی
DePIN یک مدل جدید برای ایجاد زیرساختهای غیرمتمرکز است که با ترکیب بلاکچین، تجهیزات فیزیکی و مشارکت کاربران، تلاش میکند سیستمهای سنتی را به شکل کارآمدتر و توزیعشدهتر توسعه دهد.این فناوری میتواند در حوزههایی مانند ذخیرهسازی داده، پردازش محاسباتی، ارتباطات و انرژی نقش مهمی ایفا کند و یکی از پایههای مهم توسعه Web3 در آینده باشد.با وجود چالشهایی مانند پیچیدگی فنی، نیاز به پذیرش گسترده و رقابت با شرکتهای بزرگ، رشد پروژههای DePIN نشان میدهد که این حوزه ظرفیت بالایی برای تغییر ساختار زیرساختهای دیجیتال دارد.در نهایت، موفقیت DePIN به توانایی آن در ارائه خدمات واقعی، جذب کاربران و ایجاد تعادل میان فناوری بلاکچین و زیرساختهای فیزیکی وابسته خواهد بود.
سوالات (FAQ) متداول درباره DePIN
۱. DePIN چیست و چه کاربردی دارد؟
DePIN نوعی شبکه زیرساخت فیزیکی غیرمتمرکز است که با استفاده از بلاکچین، امکان ایجاد خدماتی مانند ذخیرهسازی، پردازش داده و شبکههای ارتباطی را بدون وابستگی کامل به شرکتهای متمرکز فراهم میکند.
۲. بهترین پروژههای DePIN کدام هستند؟
از پروژههای شناختهشده DePIN میتوان به Filecoin در حوزه ذخیرهسازی، Render Network در حوزه پردازش، Helium در حوزه ارتباطات و Arweave در حوزه ذخیرهسازی دائمی داده اشاره کرد.
۳. آیا DePIN آینده خوبی دارد؟
با توجه به افزایش نیاز به زیرساختهای دیجیتال و رشد Web3، DePIN پتانسیل بالایی برای توسعه دارد؛ اما موفقیت هر پروژه به میزان پذیرش کاربران، کاربرد واقعی و مدل اقتصادی آن بستگی دارد.
۴. تفاوت DePIN با زیرساختهای سنتی چیست؟
در زیرساختهای سنتی، معمولاً یک شرکت مالک و مدیر اصلی سیستم است، اما در DePIN کاربران میتوانند در تأمین منابع، مدیریت شبکه و دریافت پاداش نقش داشته باشند.
